Bệnh Tembusu, còn gọi là hội chứng lật ngửa, giảm đẻ, là bệnh truyền nhiễm do vi-rút Tembusu (TMUV) gây ra, thường gặp trên vịt, đặc biệt là vịt thịt và vịt đẻ. Bệnh có thể gây chết vịt, giảm năng suất và thiệt hại kinh tế cho người chăn nuôi.
1. Bệnh Tembusu lây qua đường nào?
Vi-rút Tembusu thuộc họ Flaviviridae. Bệnh có thể lây lan qua:
- Muỗi và côn trùng là vật trung gian truyền bệnh.
- Vịt bệnh tiếp xúc với vịt khỏe.
- Dịch tiết, phân và nguồn nước bị nhiễm mầm bệnh.
Ngoài vịt, vi-rút còn có thể được phát hiện ở một số loài gia cầm khác như ngỗng, gà và chim bồ câu.
2. Nhận biết vịt mắc bệnh Tembusu
Ở vịt thịt, vịt con
Vịt bệnh thường có các biểu hiện:
- Sốt, ủ rũ, giảm ăn.
- Đi lại khó khăn, chân run.
- Có triệu chứng thần kinh, dễ lật ngửa, chân bơi chèo.
- Một số đàn có thể chết, tỷ lệ chết tăng khi bệnh ghép với các bệnh truyền nhiễm khác.
Ở vịt đẻ
Dấu hiệu dễ nhận biết là sản lượng trứng giảm mạnh:
- Vịt giảm ăn.
- Tỷ lệ đẻ giảm đột ngột.
- Có thể xuất hiện tiêu chảy, phân xanh hoặc trắng.
- Năng suất trứng có thể giảm rất nhanh trong thời gian ngắn.
3. Bệnh tích thường gặp
Khi mổ khám, có thể thấy:
- Buồng trứng viêm, xuất huyết; trứng non biến dạng hoặc vỡ, có thể gây viêm phúc mạc.
- Não có thể xuất huyết hoặc phù nề.
- Gan, lách sưng to, có thể xuất hiện các điểm xuất huyết.
Tuy nhiên, các biểu hiện trên có thể gặp ở một số bệnh khác. Vì vậy, không nên chỉ dựa vào triệu chứng hoặc bệnh tích để tự kết luận bệnh Tembusu; trường hợp nghi ngờ cần lấy mẫu xét nghiệm và có cán bộ thú y hướng dẫn.
4. Cách phòng bệnh Tembusu cho đàn vịt
Hiện chưa có thuốc đặc trị vi-rút Tembusu. Vì vậy, người chăn nuôi cần tập trung vào phòng bệnh và an toàn sinh học:
Tiêm phòng:
Sử dụng vắc-xin Tembusu theo hướng dẫn của nhà sản xuất và cơ quan thú y. Chú ý tiêm đúng đối tượng, đúng lịch, đúng kỹ thuật và bảo quản vắc-xin theo quy định.
Kiểm soát muỗi, côn trùng:
Phát quang bụi rậm, loại bỏ nơi nước tù đọng và thực hiện các biện pháp kiểm soát muỗi, côn trùng quanh khu vực chăn nuôi.
Tăng cường an toàn sinh học:
Vệ sinh, khử trùng chuồng trại định kỳ; kiểm soát người, phương tiện ra vào; hạn chế tiếp xúc giữa đàn khỏe với đàn có nguy cơ mắc bệnh.
Quản lý nguồn nước và chất thải:
Đảm bảo nguồn nước sạch, thường xuyên vệ sinh máng uống; thu gom và xử lý phân, chất thải đúng cách.
Theo dõi đàn hằng ngày:
Nếu vịt có biểu hiện thần kinh, chết bất thường hoặc vịt đẻ giảm trứng đột ngột, cần cách ly đàn nghi bệnh và báo ngay cho cán bộ thú y để được kiểm tra, lấy mẫu và hướng dẫn xử lý.
KHUYẾN CÁO
Không tự ý dùng thuốc hoặc thay đổi lịch tiêm phòng khi chưa xác định nguyên nhân. Khi đàn vịt có dấu hiệu bất thường, cần liên hệ cán bộ thú y để chẩn đoán và xử lý kịp thời.